Dōchō

In de zoektocht naar een achtergrondverhaal voor een fictief romanpersonage zocht ik naar een levenshouding. Een levenshouding die haar grootvader haar tijdens het opgroeien had geschonken. Zodoende dwaalde ik langs werken over kwantumfysica, Japanse esthetiek, oosterse filosofie, monisme en neurowetenschappen. Maar vooral ook langs de persoonlijke geschiedenis van een leven van meer dan vijftig jaar, gevuld met schoonheid maar ook heel wat frictie.

Wat die zoektocht opleverde, werd meer dan het achtergrondverhaal voor een personage. Het werd een kader voor mijn eigen denken, voelen en leven. Wat voorheen naamloos was, schonk ik een naam: Dōchō, 同調. Japans voor afstemming, synchronisatie, resonantie.

Gaandeweg werd me duidelijk dat Dōchō ook hielp mijn eigen leven te dragen. Het werd niet zozeer bedacht of uitgevonden, maar kwam tijdens het maken zelf tevoorschijn. In het zoeken, denken en schrijven kwam de essentie aan het licht. Het toonde wat er altijd al was geweest, maar niet was vastgelegd.

De helderheid die voortvloeit uit de eigen creatie staat in contrast met de hedendaagse technologische trend van automatisering binnen elk creatief proces. Want als een machine een eindproduct aflevert dat in essentie niet te onderscheiden valt van wat de mens maakt, wat rest ons dan nog?

Voor mij persoonlijk beantwoordt Dōchō deze vraag. Het antwoord ligt niet in de vorm van het creatieve eindproduct maar in het maakproces. De afstemming tussen waarneming en vormgeving, met een lichaam, met zijn eigen geschiedenis en sterfelijkheid, dat voelt voordat het hoofd begrijpt.

Er is geen methode. Geen stappenplan. Geen belofte van een goede afloop. Het is een perspectief dat misschien houvast biedt in een tijd waarin alles verschuift voor wie creëert en zich afvraagt waarom. Voor wie voelt dat er iets wezenlijks op het spel staat dat niet louter in output te vangen is. Voor wie eerlijk wil kijken naar wat het betekent om mens te zijn in een tijd van machines.

Het begon met een romanpersonage. Het groeide uit tot een levenshouding. Nu is het een huis met een open deur.